Bireysel emeklilik sisteminde (BES) fon tutarı 23.2 milyar TL’yi, üye sayısı ise 3 milyon 645 bini aştı. 1 Ocak itibariyle uygulanmaya başlayan yüzde 25’lik devlet katkısı uygulamasıyla sisteme rekor katılım yaşanıyor. Milliyet’in haberine göre, bu yılın ilk 5 ayında geçen yılın toplamı kadar yani, 500 bin yeni kişi sisteme geldi.
100 vakıf ve sandık var
Sadece bireysel katılımlar değil son dönemde vakıf ve sandıklar da yüzde 25’lik devlet katkısı uygulamasıyla sisteme ilgi göstermeye başladı. Ayrıca, bireysel emekliliğe aktarım amacıyla vakıf ve sandıkların taşınmaz ve iştirak hisseleri satışında KDV muafiyeti getirilmesi de cazibeyi artırdı. Öte yandan Hazine, geçen yıl vakıf ve sandıkların sisteme devri için 2012 Haziran ayında dolan süreyi de 2015’e kadar uzatmıştı.
Türkiye’de kurulu 100’e yakın vakıf ve sandık bulunuyor. Bu vakıf ve sandıklarda da 7 milyar TL’yi aşan bir birikim olduğu düşünülüyor. Bazı vakıf ve sandıklar da 1 milyar TL’lik birikim olduğu ifade ediliyor. Bireysel emeklilik sektörü vakıf ve sandık aktarımlarıyla devlet katkısıyla yakaladığı ivmeyi daha da artırmış olacak.
Şu anda Noterler Birliği (498 milyon TL aktardı), İsdemir, TUDAV ve Başak Groupama’nın (30 milyon TL aktardı) vakıfları birikimlerini bireysel emeklilik sistemine aktarmış durumda. Şimdi bireysel emeklilik şirketleri özellikle Merkez Bankası’nın ve Erdemir’in vakıf ve sandıklarının aktarım yapıp yapmayacağını bekliyor.
‘Gençler için avantajlı’
Ademdum Aktüerya Emeklilik Danışmanlık Yönetici Ortağı ve Aktüer Ali Haydar Elveren, şu anda birçok vakıf ve sandığın devlet katkısı nedeniyle sistemin avantajlarını araştırdığına dikkat çekerek şunları söyledi:
“Devlet katkısı uygulaması vakıf ve sandıkların bireysel emekliliğe aktarıma bakış açısını değiştirdi. Yatırılan primlerin yüzde 25’i oranında devlet katkısı var. Özellikle gençler için çok avantajlı. Öte yandan, vakıf ve sandıklarda Hazine bonosu için yüzde 10, mevduat için yüzde 15’lik stopaj ödeniyor. BES’te böyle bir stopaj yok.”
Elveren’in verdiği bilgiye göre, bazı vakıflar ikili bir yapıyı da değerlendiriyor. Bilindiği gibi bazı vakıflar üyelerine emeklilik hizmetinin yanı sıra sağlık, evlilik yardımı gibi birçok sosyal imkan da sağlıyor. Bu vakıf ve sandıkların bu sosyal olanakları devam ettirmesi, sadece emeklilik hizmetini BES’e aktarması da düşünülüyor.
Yurtdışından 300-500 milyon $ gelmesi bekleniyor
Uluslararası şirketler, Türkiye’de bireysel emeklilik sistemi başlamadan önce, çalışanlarına global uygulamalar kapsamında yurtdışında açtığı BES hesaplarını getirmeyi planlıyor. Yüzde 25’lik devlet katkısı uygulamasıyla sistemin cazip hale gelmesi bu şirketleri harekete geçirdi. Uzun zamandır vergi kesintisi uygulanacak olması nedeniyle bu paraları BES şirketlerine taşıyamıyorlardı.
Ancak, bu vergi sorununun çözüme kavuştuğu, şirketlerin şimdi aktarımla ilgili çalışmalara başladıkları öğrenildi. Bu şirketlerin yurtdışından bireysel emeklilik sistemine yaklaşık 300-500 milyon dolar arasında bir para getirmesi bekleniyor.